Jak obliczyć, o ile procent wzrosła lub zmalała liczba (wartość)?
Kluczowe Wnioski
- Aby obliczyć procentowy wzrost lub spadek, odejmij starą wartość od nowej.
- Podziel wynik przez starą wartość (ona jest punktem odniesienia, tzw. 100%).
- Pomnóż całość razy 100%. Formuła to: ((Nowa wartość - Stara wartość) / Stara wartość) × 100%.
Obliczanie procentowej zmiany – wzrostu i spadku – przydaje się na okrągło, zarówno w życiu, jak i w biznesie. Dzięki temu od razu wiesz, czy Twoja podwyżka jest rzeczywiście odczuwalna, jak bardzo zdrożało masło na przestrzeni lat (inflacja), albo ile firma zaoszczędziła ucinając zbędne wydatki.
Wzór na wzrost lub spadek procentowy
Nie potrzebujesz do tego zaawansowanej matematyki. Wystarczy zapamiętać ten jeden wzór:
Złota zasada! Pamiętaj, że zawsze dzielimy przez kwotę początkową (starą liczbę). To ona jest naszym punktem odniesienia (naszym 100%).
Przykład 1: Obliczamy wzrost (Dostałeś podwyżkę!)
Do tej pory zarabiałeś 4000 zł na rękę. Właśnie wynegocjowałeś podwyżkę i od teraz Twoja wypłata to 4500 zł. O ile procent wzrosła Twoja pensja?
- Stara kwota = 4000
- Nowa kwota = 4500
Sprawdzamy na wzorze:
((4500 - 4000) / 4000) * 100% = (500 / 4000) * 100% = 0,125 * 100% = 12,5%
Wynik: Twoja wypłata wzrosła dokładnie o 12,5%.
Przykład 2: Obliczamy spadek (Kupujesz na przecenie)
Zwykły T-shirt kosztował przez większość roku 40 zł. Na Black Friday cena spadła do 32 zł. Jaki to procent obniżki?
- Stara cena (przed promocją) = 40
- Nowa cena (po promocji) = 32
Podstawiamy pod wzór:
((32 - 40) / 40) * 100% = (-8 / 40) * 100% = -0,20 * 100% = -20%
Tak, z dzielenia wyszedł nam minus. To po prostu dowód na to, że cena spadła. T-shirt jest przeceniony równo o 20 procent.
📈 Giełda: Wzrost wartości akcji
Akcje Apple kupiłeś w maju za 90$. W czerwcu wystrzeliły do 108$.
((108 - 90) / 90) * 100% = +20%
Twoja inwestycja jest 20% na plusie.
📉 Spadek rachunku za prąd
Starałeś się oszczędzać. Rok temu za prąd płaciłeś 240 zł, a w tym miesiącu przyszło 210 zł.
((210 - 240) / 240) * 100% = -12,5%
Udało Ci się obniżyć rachunki o 12,5%.
Jak to policzyć najszybciej?
📊 W Excelu lub Arkuszach Google
Wyliczenie tego w tabelkach to banał:
- Wypisz sobie starą wartość (np. w komórce A1 wpisz 50).
- Wypisz nową wartość (np. w komórce B1 wpisz 60).
- Wybierz trzecią komórkę, np. C1, i wklep prostą formułę z
nawiasami:
=(B1-A1)/A1. - Gotowe! Żeby zamienić liczbę z powrotem na procenty, po prostu kliknij górne menu i wybierz przycisk z symbolem "%".
🧮 Oblicz różnicę poprzez nasz darmowy kalkulator zmiany procentowej
Szkoda czasu na obliczenia pod stołem. Nasz kalkulator na tej stronie załatwi to za Ciebie w ułamek sekundy. Znajdziesz go obok lub poniżej - wystarczy wpisać kwotę początkową i końcową, by od razu dowiedzieć się, ile wynosi zysk lub strata.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Dlaczego kalkulator wyrzuca wynik z minusem?
Wynik na minusie (np. -15%) oznacza po prostu spadek, a dokładnie to, że Twoja nowa kwota jest mniejsza od historycznej pierwszej by oznaczony %.
Skąd mam wiedzieć przez co podzielić? Dlaczego przez starą liczbę?
To najważniejsza zasada procentów. Liczba "stara" (początkowa) to nasze jedyne 100%, nasz punkt, z którym prowadzimy zestawienie. Dlatego zawsze ląduje w mianowniku na samym dole.
Procenty a punkty procentowe - łatwo się na to złapać
Gdy w wiadomościach mówią, że inflacja skoczyła z 10% do 12% to dodają, to znaczy że wzrosła o 2 punkty procentowe, a nie o dwa procent! Jeśli chcielibyśmy policzyć o ile procent faktycznie wzrosła na minus dla domowego budżetu, to musimy użyć naszego wzoru: ((12-10)/10)*100%. Da to mocne uderzenie wynoszące aż wzrostu 20% początkowej stawki obciążeniowej.